Loading...

Η σχέση του φόβου απόρριψης με την εγκατάλειψη

///Η σχέση του φόβου απόρριψης με την εγκατάλειψη

Η σχέση του φόβου απόρριψης με την εγκατάλειψη

Συντάκτης: |2018-12-10T19:30:59+00:0017 Οκτωβρίου 2018|Συναισθηματικές Δυσκολίες|

Ως μικρά παιδιά είχαμε ανάγκη τους γονείς μας για να μπορέσουμε να επιβιώσουμε. Στα πρώτα χρόνια της ζωής μας αυτοί ήταν που ικανοποιούσαν τις ανάγκες μας τόσο τις υλικές όσο και τις συναισθηματικές. Με την πάροδο του χρόνου οι υλικές ανάγκες αλλάζουν και εξασθενεί η ανάγκη της γονεϊκής παροχής. Αντίθετα οι συναισθηματικές ανάγκες δεν λειτουργούν με τον ίδιο τρόπο. Απαραίτητη προϋπόθεση για μία λειτουργική σχέση γονέα-παιδί για τα πρώτα του έξι χρόνια είναι η συνειδητοποίηση της ιδέας ότι το παιδί είναι άμεσα εξαρτημένο συναισθηματικά από τον γονέα.

Τι σημαίνει αυτό;

Αυτό δε σημαίνει τίποτε άλλο από το ότι το παιδί λαμβάνει ορισμένες γονεϊκές συμπεριφορές με τραυματικό τρόπο με αποτέλεσμα να τραυματίζεται το συναίσθημά του. Το παιδί για να αποφύγει το οδυνηρό αυτό συναίσθημα συνήθως σταματάει την αναπνοή του και με αυτόν τον τρόπο το απομονώνει. Η μόνωση αυτή οδηγεί σε ψυχικό τραύμα.  Ας δώσουμε ένα παράδειγμα για να γίνει περισσότερο κατανοητό.

Ας υποθέσουμε ότι μία μάνα έχει ένα κοριτσάκι 4 ετών και καθώς κάνει δουλείες στο σπίτι βλέπει ότι χρειάζεται να πάει να πάρει κάτι από το ψιλικατζίδικο. Η κόρη της παίζει στο δωμάτιό της οπότε της λέει ότι έρχομαι σε 5 λεπτά. Η μάνα για κάποιο λόγο γυρνάει σε 15 λεπτά και καθώς μπαίνει βρίσκει την κόρη της να κλαίει. Η τετράχρονη κόρη αδυνατεί να συλλάβει ότι στη μάνα της κάτι έτυχε και άργησε οπότε την αργοπορία την λαμβάνει ως εγκατάλειψη. Η μικρή πολύ πιθανόν να αναζήτησε τη μαμά της η οποία δεν ανταποκρίθηκε, αρχικά   ένοιωσε  φόβο στη συνέχεια απελπισία και απόγνωση όσο καλούσε τη μαμά της και δεν απαντούσε και στη συνέχεια εγκατάλειψη και απόρριψη.

« η μαμά μου με παράτησε, δεν με θέλει»

Η παραπάνω ιδέα για ένα τετράχρονο κοριτσάκι είναι ασήκωτη. Τα επόμενα χρόνια το κοριτσάκι θα έχει μία τάση προσκόλλησης στην μαμά του φοβούμενη μήπως την εγκαταλείψει πάλι. Η μητέρα από τη δική της πλευρά χρειάζεται να επικοινωνήσει τη δική της ανευθυνότητα και με στοργικό τρόπο να κατανοήσει την ταραχή της κόρης της. Στα επόμενα χρόνια η μάνα χρειάζεται επίσης πέρα από την σαφή ενημέρωση προς την κόρη της να είναι και συνεπής στο λόγο της έτσι ώστε να νοιώσει ασφαλής και πάλι η μικρή στη σχέση αυτή. Όταν η μάνα για κάποιο λόγο δεν ακολουθεί αυτή τη διαδικασία τότε το παιδί κουβαλάει ένα ψυχικό τραύμα.

Αργότερα στην εφηβική ζωή του θα έχει την τάση να προσκολλάται στα άλλα παιδιά καθώς με αυτόν τον τρόπο θα νοιώθει ασφάλεια. Θα συμφωνεί με τις προτάσεις και τις ιδέες των άλλων εφήβων και θα δυσκολεύεται να εκφραστεί ή να διαφοροποιηθεί καθώς θα κυριεύεται από το φόβο της απόρριψης.

« σε περίπτωση που πω τη δική μου γνώμη και διαφωνήσουν μαζί μου, μπορεί να μην είμαι πια αρεστή και θα αποστασιοποιηθούν από μένα, θα μείνω μόνη, δεν θα με θέλουν, και δεν αντέχω την εγκατάλειψη οπότε καλύτερα ας μην πω αυτό που πραγματικά θέλω»

Το παραπάνω σενάριο δυστυχώς και ευτυχώς παράλληλα λαμβάνει χώρα και στην ενήλικη ζωή. Η συμπεριφορά αυτή θα διαιωνίζεται μέχρι να αποφασίσει το άτομο ότι θέλει να την αλλάξει. Αυτό δε γίνεται από τη μία μέρα στην άλλη, χρειάζεται χρόνος και δράση προς την κατεύθυνση που η στάση εκφράζει τον εαυτό τους. Η έκφραση είναι ο θεμέλιος λίθος για κάθε σχέση που χαρακτηρίζεται ως λειτουργική.

Η λειτουργική επικοινωνία τονώνει την αυτοπεποίθηση και την αυτοεκτίμηση και αποφέρει συναισθήματα θετικά σε σχέση με την αποθαρρυντική στάση που έχει ένα άτομο φοβικό. Το κύριο χαρακτηριστικό ενός φοβικού ατόμου είναι η επιθετικότητα και η τάση της προβολής. Η προβολή είναι η διαδικασία που ένα άτομο εναποθέτει σε ένα άλλο δικά του χαρακτηριστικά.

Ένα πλαίσιο εμπιστοσύνης, αποδοχής και συναισθηματικής ασφάλειας είναι το καταλληλότερο περιβάλλον για την αποφόρτιση και την συνειδητοποίηση της εμπειρίας. Οι δυσάρεστες αναμνήσεις της παιδικής ηλικίας όσο δεν αντιμετωπίζονται τόσο τείνουν να διαιωνίζουν επώδυνες καταστάσεις και να φθείρουν την ψυχική υγεία του ατόμου.

 

Σχετικά με τον Συντάκτη:

Ο Τάσος Δαφνομήλης είναι Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας Συνθετικής προσέγγισης, εμπνέεται περισσότερο από την υπαρξιακή προσέγγιση εμπεριέχοντας ωστόσο και τη φαινομενολογική. Έχει συμμετάσχει σε πολλά βιωματικά εργαστήρια διαφόρων προσεγγίσεων τα οποία ενσωματώνει τόσο στην προσωπική του προσέγγιση όσο επίσης και στην ευρύτερη δόμηση της δικής του αυτοβελτίωσης.