Τάσος Δαφνομήλης

Ονομάζομαι Τάσος Δαφνομήλης και είμαι Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας. Πάντοτε ένοιωθα την ανάγκη να κατανοήσω την ανθρώπινη φύση. Η ίδια η προσωπική μου εμπειρία ως συμβουλευόμενος αποτέλεσε το έναυσμα για την ενασχόληση μου και το όλο και αυξανόμενο ενδιαφέρον μου για τον ανθρώπινο ψυχισμό.

 

Φαντάζομαι ότι λίγο ή πολύ, στους περισσότερους από εμάς έχει συμβεί να βιώνουμε μία συναισθηματική φάση κάπως άγνωστη, δύσκολο να την προσδιορίσουμε…. συνήθως σκεφτόμαστε ότι ίσως έχουμε κάτι. Άλλες φορές μπορεί να ψάχνουμε απεγνωσμένα να κρεμάσουμε μία ταμπέλα σε αυτό που βιώνουμε έτσι ώστε να ανακουφιστούμε από το φόβο του άγνωστου στοιχείου που είναι μέσα μας, που δεν γνωρίζουμε το όνομά του και αναγκαζόμαστε να το βαφτίσουμε όπως μας εξυπηρετεί. Αυτά τα άγνωστα στοιχεία που μας αναστατώνουν είναι τα συναισθήματα. Τι είναι δηλαδή τα συναισθήματα;

 

Τα συναισθήματα υπογραμμίζουν και δηλώνουν τη διάθεση που έχουμε την εκάστοτε χρονική στιγμή. Το αυθεντικό συναίσθημα δεν έχει διάρκεια παρά μόλις μερικά δευτερόλεπτα. Όταν ένα συναίσθημα αποκτήσει διάρκεια χάνει την αυθεντικότητά του και μεταλλάσσεται σε συναισθηματισμό.

Πως δημιουργείται το συναίσθημα όμως;

 

Τα συναισθήματα δημιουργούνται με δύο τρόπους. Μερικά συναισθήματα δημιουργούνται ύστερα από κάποια νοητική επεξεργασία και άλλα μέσω των αισθήσεων. Ας θέσουμε ένα παράδειγμα για να γίνει περισσότερο κατανοητό.

Πόσες φορές έχει συμβεί να σκεφτόμαστε κάτι που έχει συμβεί στο παρελθόν (δεν υπάρχει πια) και να θυμώνουμε ή να στενοχωριόμαστε ή να λυπούμαστε που δεν υπάρχει πια. Άλλες τόσες φορές σκεφτόμαστε για κάτι μελλοντικό, για κάτι που δεν έχει έρθει ακόμη και πολύ πιθανόν να νοιώθουμε ένα φόβο, μία αγωνία, μία ταραχή.

Μπορεί να σκεφτόμαστε μία αδικία ή μία προσβολή από κάποιον/α και να θυμώνουμε, μπορεί να σκεφτόμαστε αν θα αρρωστήσουμε, κάτι μελλοντικό το οποίο δεν έχει συμβεί ακόμη… φοβόμαστε όμως μήπως συμβεί.

Κάποιες άλλες φορές καθώς περπατάμε μπορεί να συναντήσουμε ή να γνωρίσουμε κάποιον/α που μας άφησε μία ευχάριστη αίσθηση καθώς μας κοίταξε, μας χαμογέλασε, ίσως μας μίλησε κιόλας. Άλλες φορές καθώς μυρίζουμε ένα φυτό η λουλούδι που το άρωμά του μας είναι ευχάριστο τότε ίσως νοιώσουμε χαρά, ενθουσιασμό ή ακόμη και ευγνωμοσύνη που εκείνη τη στιγμή είμαστε παρόντες και απολαμβάνουμε το άρωμα του φυτού χάρη στην όσφρηση που έχουμε.

Ποια είναι τα κύρια συναισθήματα;

Τα κύρια συναισθήματα είναι πέντε, τα οποία αποτελούν και τον πυρήνα του κάθε ανθρώπινου συναισθηματικού κόσμου. Είναι ο θυμός, ο φόβος, η χαρά, η λύπη και η ντροπή. Τα υπόλοιπα συναισθήματα είναι οι διακυμάνσεις και οι αχτίνες του παραπάνω πυρήνα που ανέφερα.

Για παράδειγμα οι διακυμάνσεις του θυμού είναι η οργή και το μίσος. Του φόβου είναι η αγωνία, η ταραχή και ο τρόμος. Της χαράς είναι η ικανοποίηση, η πληρότητα, η εμπιστοσύνη. Της λύπης είναι η θλίψη και η στεναχώρια. Της ντροπής είναι η υποτέλεια και η ταπείνωση.

 

Όπως παρατηρούμε τα συναισθήματα κάλλιστα μπορούμε να τα διακρίνουμε σε αυτά που παραπέμπουν στο παρελθόν, στο παρόν και στο μέλλον. Κάθε φορά που είμαστε σε θέση να αναγνωρίσουμε το συναίσθημά μας αυτόματα είμαστε και σε θέση να συνειδητοποιήσουμε και σε ποια χρονική περίοδο βρισκόμαστε. Ο νους έχει την τάση να κατηγοριοποιεί τα συναισθήματα σε καλά και κακά, σε αρνητικά και θετικά. Με αυτόν τον τρόπο οργανώνει χωρίς πραγματικά να το θέλει ποια συναισθήματα επιτρέπονται και ποια όχι, ποια είναι αποδεχτά και ποια όχι. Στην πραγματικότητα τα συναισθήματα είναι συναισθήματα, το καθένα είναι αυτό που είναι, δίνοντας μία πολύτιμη πληροφορία στον καθένα από εμάς. Μας γεφυρώνουν με κάποιες πτυχές μας που πολύ πιθανόν να μην είναι αποδεχτές ούτε από εμάς και να τις απωθούμε. Αυτές τις πτυχές πολύ πιθανόν να τις φοβόμαστε και όταν κάποιο συναίσθημα τις αγγίζει, τις περισσότερες φορές αντί να υποδεχτούμε την πληροφορία την απομακρύνουμε.

 

Τα συναισθήματα αντικατοπτρίζουν τον εσωτερικό μας κόσμο, τη διάθεση που έχουμε καθώς και τις σκέψεις που κάνουμε, μας συνδέουν με κάτι πιο βαθύ μέσα μας, με κάτι που δεν μπορούμε να δούμε με τα μάτια παρά μόνο να το αισθανθούμε μέσω του σώματός μας. Όταν τα παρατηρούμε και δεν τα κρίνουμε γεμίζουν την καθημερινότητα, είναι το μέσο για επικοινωνία, για συμπληρωματικότητα, για δέσμευση, για δημιουργία. Το καθένα έχει το δικό του χρώμα και όλα μαζί είναι ένα ουράνιο τόξο.